अन्तर्वार्ता-विचार

दशै: बाली, भेटघाट र कृतज्ञताको पर्व !

दशै: बाली, भेटघाट र कृतज्ञताको पर्व !

अन्तर्वार्ता-विचार, मुख्य समाचार
नेपालमा मनाइने विभिन्न चाँडपर्वहरु मध्ये दशैँपर्व सबैभन्दा स्वीकार्य र बहुमत नेपालीहरुले मनाउने पर्व हो। नेपाली सेनाले फूलपातीको दिन गर्ने हर्ष बढाईले राज्य एकिकरण समयपछि यो पर्व जनस्तरमा झाँगिदै गएको र सरकारले पछिल्ला समयहरुमा कमै महत्व नदिए पनि जनस्तरमा यो पर्वको महत्व घटेको छैन। दशैं पर्वमा खासगरी शक्तिको पूजा गर्ने, बाली भित्र्याउन पाएकोमा खुसीको उत्सव मनाउने, बाली भित्र्याउनमा अदृश्य दृश्य देवताहरुले निभाएको भूमिका प्रतिको कृतज्ञता, पूर्वजहरुको मार्गदर्शनको स्मरण, पारिवारिक भेटघाट, आगामी दिनहरुपनि यस्तै खुसीकासाथ वित्दै जाँउन भन्ने अग्रजहरुको आशीर्वाद पाउनका लागि, रमाइलो खानपानको गर्न मनाइने गरिन्थ्यो भने कालान्तरमा पछि अहंमताको शमन गर्न प्रेरणा दिने, असत्य माथि सत्यको विजय, अन्याय विरुद्ध न्यायको विजय, रावणमाथी रामको विजयका रुपमा समेत मानिदै आएको छ। हिन्दु धार्मिक स्रोतहरुमा नवद
पाटन स्वराढगढ: ऐतिहासिक झल्को

पाटन स्वराढगढ: ऐतिहासिक झल्को

अन्तर्वार्ता-विचार
एकीकृत नेपालको संक्षिप्त इतिहास: विश्वका २१ वटा पूराना अस्तित्व भएका मूलुकहरु मध्येमा नेपाल पनि पर्दछ र अथर्ववेदमा समेत नेपालबारे लेखिएको पाइन्छ। नेपालका शासक तथा शासनहरुको समय विश्लेषण गर्दा किराँतकाल अघिका ऐतिहासिक प्रमाण तथ्यपरक रुपमा फेला नपरे पनि इतिहासकारहरुका अनुसार गोपालवंशी, महिषपाल, किरातवंशीका (३२ पुस्ता) हुदै लिच्छवीवंशले नेपालमा शासन गरेको मानिन्छ। “लिच्छवीहरु भारतको वैंशालीबाट नेपाल प्रवेशगरी सन ११० देखी ८०० सम्म शासन गरेका, जयदेव प्रथमलाई पहिलो लिच्छवीवंशी राजा, मानदेव, अशुवर्मा, नरेन्द्रदेव त्योबेलाका प्रतापी राजा हुदाँ लिच्छवीकाललाई स्वर्णयुग पनि भनिएको छ।” तत्कालिन लिच्छवीकालको शासनव्यवस्था केन्द्र र सामन्त शासित गरी दुई प्रदेशमा विभाजित हुदाँ केन्द्र शासित प्रदेशहरुमा पनि अनेकौ विषयहरुमा विभक्त भएका कारणले विषयहरुको प्रशासनमा विषयपतिहरुको अधिपतित्व रहने भनाई इतिहास
सात नं प्रदेशको संम्बृद्धिको सपना

सात नं प्रदेशको संम्बृद्धिको सपना

अन्तर्वार्ता-विचार
चमेलिया नदीको बालुवामा सुन भेटिएपछि २४ वर्षअघि जिल्ला विकास समिति बैतडीको जिल्ला परिषद्ले सुन र युरेनियम खोजी गर्ने निर्णय गर्यो । सरकारलाई सुन खोज्न आग्रह गर्दै पत्र पनि पठायो तर, अहिलेसम्म न सुन खोजियो न त युरेनियम । सुन बग्ने देशमा हामीले संम्बृद्धिका सपना मात्रै देख्यौं, काम गर्न सकेनौं । सुन खोज्ने कुरा कागजमै सिमित भएको माथिको सुन खोज्ने निर्णयले देखाउँछ । देशमा संविधान जारी भएर संघीयता कार्यान्वयनमा आएको छ । स्थानीय तहको निर्वाचनपछि संघ र प्रदेशमा जनताले आफ्ना जनप्रतिनिधिहरु चुनेका छन् । अबको बाटो शान्ति, स्थिर सरकार र दीगो विकासका लागि जनताले संवृद्धिको चाहना राखेका छन् । राज्यको मूलधारबाट पछिपरेको सुदूरपश्चिममा विकासको द्रूत अपेक्षा गरिएको छ । पञ्चेश्वर परियोजना, पश्चिम सेती जलबिद्युत लगायत राष्ट्रलाई सम्बृद्ध बनाउने ठूला आयोजना काखी च्यापेर उभिएको सात नंं प्रदेश (सुदूरपश्चि) क
स्थानीय सरकार, नबनून ठेकेदार!

स्थानीय सरकार, नबनून ठेकेदार!

अन्तर्वार्ता-विचार, मुख्य समाचार
स्थानीय सरकार संचालन गरिरहेका गाउँपालिका र नगरपालिकाहरुले आन्तरिक आयश्रोत नभए पनि केन्द्रबाट प्राप्त डल्लो बजेटबाट धमाधम डोजर किनेर सडक खन्ने कामलाई तिब्रता दिएका छन् । नेपालका दुर्गम पहाडी जिल्लाका गाउँ, जहाँ सडक पुगेको छैन, त्यहाँ सडक खन्ने कुरा झट्ट सुन्दा लोक प्रिय लाग्नसक्छ र सडक आवश्यकता पनि हो । तर, जहाँ सडक पुर्याउँने कुरा गरिदैछ त्यो गाउँको एउटा गरिब बालक स्कुल जाने पोशाक नभएर भारतमा मजदूरी गर्न हिँडेको छ । स्कुल छोडर भारत पस्ने बालकका परिवारले गाउँकै सडकमा काम पाउने अवस्था छैन । स्थानीय सरकारले उपभोक्तामार्फत गराउँने काम पनि पार्टी निकटका व्यक्तिलाई दिने प्रवृत्ति देखा परेको छ । जहाँ सडक खनिदै छ, त्यहाँ विकासका बारेमा जनस्तरमा बहस भएको छैन । र, कसैलाई सोधिएको पनि छैन । सडक खन्दा दैनिक कति खर्च भैरहेको छ ? डोजरमा कति तेल लाग्दै छ ? कसैले हिसाब किताब मागेको पनि छैन । श
प्रदेशसभा सदस्य लीलाधर भट्टलाई पाँच प्रश्न ? <br><span style='color:#724B06; font-size:20px;'>‘बैतडीका सबै वडामा दुई वर्षभित्रै सडक र बिजुली पुर्याउँछौं’</span>

प्रदेशसभा सदस्य लीलाधर भट्टलाई पाँच प्रश्न ?
‘बैतडीका सबै वडामा दुई वर्षभित्रै सडक र बिजुली पुर्याउँछौं’

अन्तर्वार्ता-विचार
बैतडीको प्रदेशसभा निर्वाचन क्षेत्र नंं २ बाट मंसिर १० गते भएको प्रदेशसभा निर्वाचनमा आफ्ना निकटतम प्रतिस्पर्धि राप्रपाका उम्मेदवार गणेश चन्दलाई ५ हजार मत अन्तरले पछि पारेर बिजयी हुनुभएका लीलाधर भट्ट नेकपा एमाले बैतडीका जिल्ला सचिव हुन् । राजनीतिमा चर्चित युवा नेता लीलधर भट्टको जन्म २०३४ भदौ १५ गते बैतडीको श्रीकेदारमा बुवा भुरे भट्ट र आमा लक्ष्मी भट्टको कोखबाट भएको हो । समाजशास्त्र र राजनीति शास्त्रमा स्नातकोत्तर लीलाधर युवा संघको पूर्व केन्द्रीय सदस्य समेत भएर महत्वपूर्ण जिम्मेवारी बहन गरिसक्नु भएको छ । लीलाधरले भारत, थाईलैण्ड, लावश, कम्बोडिया र भियतनामको भ्रमण गरेर विश्व राजनीतिलाई नजिकबाट नियालि सक्नु भएको छ । सामान्य घर परिवारमा जन्मेका लीलाधर भट्ट कक्षा ६ मा पढ्ने बेला शिक्षकले राम्रो नपढाएको भन्दै स्कुल तालाबन्दी गर्थे । गाउँमा होली खेल्दा साना केटा केटीलाइ ठुलाले हेप्यो भने गाउँमा
जनताको शिर झुक्ने काम गर्ने छैन : दामोदर भण्डारी

जनताको शिर झुक्ने काम गर्ने छैन : दामोदर भण्डारी

अन्तर्वार्ता-विचार
बैतडीको पाटन नगरपालिका ६ स्थायी घर भएका दामोदर भण्डारीले स्नातकतह सम्मको अध्ययन गरेका छन् । ४४ वर्षीय दामोदर भण्डारीले २०४६ सालको जनआन्दोनलमा नेकपा मालेको भातृ संगठन अनेरास्ववियु (पाँचौं) मा बाट राजनीतिक यात्रा सुरु गरेका थिए । २०५० सालमा अनेरास्ववियु बैतडीको कार्यभार सम्हालेका भण्डारी राजनीतिक खुवी भएका व्यक्तिको रुपमा चिनिन्छन् । २०५४ सालमा भएको स्थानीय निकाय निर्वाचनमा पाटन ९ को वडा सदस्यमा निर्वाचित भण्डारी २०६९ सालमा एमाले जिल्लाकमिटी अध्यक्षमा निर्वाचित भएका थिए । उनि २०७० सालमा भएको दोश्रो संबिधानसभा निर्वाचनमा बैतडी क्षेत्र नं. १ बाट निर्वाचित भएका हुन् । केपी ओली नेतृत्वको सरकारमा अर्थराज्य मन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हाल्नु भएका भण्डारी बाम गठबन्धन बैतडीबाट प्रतिनिधिसभा सदस्यमा विजयी प्राप्त गरेका छन् । राजनीतिक रुपमा क्षमतावान भण्डारी जनतामाझ भिज्नसक्ने खुवी भएका नेताको रुपम
उदयदेव महाराजः भक्तिका पथ प्रर्दशक

उदयदेव महाराजः भक्तिका पथ प्रर्दशक

अन्तर्वार्ता-विचार
बैतडी पाटनस्थित सहश्त्रलिङग सिद्धनाथसँग जोडीएका महाराज उदयदेव को थिए, उहाँको उदभव कसरी भयो ? उहाँको सन्देश के थियो ? उहाँले तत्कालिन स्वराढगढका वासिन्दाहरु खासगरी पाटनवासी र कालीनदी पारीका समुदायलाई के योगदान दिए ? उहाँलाई आजसम्म पनि सम्झनु पर्नाको कारण के हो ? यस्ता स्थानीय ऐतिहासिक तथ्यगत विषयहरु आजप्रर्यन्त प्रमाणिकताका आधारमा खुलस्त हुनसकेका छैनन। उहाँका बारेमा केहीलेख्नु पछाडी वस्तुनिष्ठ रुपमा उदयदेव महाराजको उत्पत्ति, पाटनवासी सँगको अत्तर-सम्बन्ध, उहाँको दर्शन र सन्देश संकीर्ण सोचाई र जातक कथामा आधारित नभई यथार्थपरक रुपमा जनसमक्ष रुपमा ल्याउनु एकमात्र ध्येय हो । ‘कुनै पनि दर्शन यदी व्यवहारिक भएन भने त्यो सिद्धान्तमा मात्र सिमित हुन्छ’ भने जस्तै उदयदेव महाराजले छोडनु भएको दर्शनसिद्धान्त केवल जनश्रुर्ति, किवंदन्ती र मिथकमा मात्र सिमित भएको खण्डमा फैलिन र विस्तार हुन सक्दैन। उहाँको द
भन्किएका मान्छेहरु

भन्किएका मान्छेहरु

अन्तर्वार्ता-विचार
झिँगा त भन्किन्छन् नै । त्यो उनिहरुको प्रकृतिनै हो यदि हामीले सरसफाईमा ध्यान दिएनौं भने । कित फोहरमा झिँगा भन्कीन्छन कित गुलियोमा । त्यसैले फोहरलाई सफा गरौं अनि गुलियोलाई सुरक्षित गरौं ताकी झिँगाहरु नभन्कियुन । तर मान्छेमा मान्छे भन्किएको देख्दा पो अचम्म लाग्छ । कसलाई सफा गर्ने कसलाई सुरक्षित गर्ने भ्याउ पाउनै गाह्रो । हुन त कसैले भन्लानकी ती भन्किएका होईनन् ती त शक्तिको परिक्रमा गरिरहेका हुन । हुन पनि हो, सबैले बलेकै आगो ताप्छन तर आगो ताप्नु र भन्किनुमा फरक छ । प्रशंग हो शेर वहादुर देउवा प्रधानमन्त्री वनेको क्ष्यणको । उनी प्रधानमन्त्री हुने पक्कापक्की भई सके पछि सदनमा आफुलाई वरिष्ठ नेता हुँ भन्नेहरु पनि उनै माथी नजर टेकाउँदै उनैको ओरीपरी चक्कर काटिरहेका देखिन्थे अथवा शक्तिको परिक्रमा गरि रहेका थिए । उनी संगै बसेका रामचन्द्र माथी कसैको नजर परिरहेको थिएन किनकी उनि शक्तिको केन्द्रमा थिएनन
नीति र नियति : कानुनको दुर्गति

नीति र नियति : कानुनको दुर्गति

अन्तर्वार्ता-विचार
भ्रष्टाचारको मुद्धामा दोशी प्रमाणित भई जेल चलान भएको व्यक्तिले जेल भुक्तान भएको ३ वर्ष पछि निर्वाचनमा भाग लिन पाउनु पर्ने भन्दै काँग्रेसका १८ सान्सदहरुले राज्य व्यवस्था समितिमा संशोधन प्रस्ताव दर्ता गराएको समाचार (नागरीक २०७४/०५/०६) पढेर स्तव्ध भएको छु । जवकी बिद्यमान कानुनमा भ्रष्टाचार, हत्या, जवरजस्ती करणी, मानव बेचविखन, राहदानीको दुरुपयोग लगायत सबै प्रकारका फौंजदारी मुद्धामा अभियोग प्रमाणित भएका व्यक्तिहरुले आजीवन सार्बजनिक पद धारण गर्न नपाउने व्यवस्था छ । नेपालमा मात्रै नभएर विश्वका अधिकाँस राज्यहरुमा फौंजदारी मुद्धामा अभियोग प्रमाणित भई सकेको व्यक्तिले सार्वजनिक पद धारण गर्न नपाउने व्यवस्थानै सर्वमान्य छ तर नियतवस आफ्ना केही नेताहरुको स्वार्थका निम्ती काँग्रेस जस्तो ऐतिहासिक पार्टीले सामाजिक व्यवस्था र राज्य संचालन प्रकृयामा प्रतिकुल अशर पर्ने, आम जनतालाई समेत अपाच्य भएको तथा परम्प
कर्मचारीलाई आदेशले होइन कानुनले चलाउनुपर्छ

कर्मचारीलाई आदेशले होइन कानुनले चलाउनुपर्छ

अन्तर्वार्ता-विचार
स्थानीय तहको चुनाव सकिएर जनप्रतिनिधिहरु धमाधम बहाल हुँदैछन । २० बर्षको अन्तरालपछि भएको चुनाव र जितेको मानसिकताका कारण झट्टै केही गरीहालौं भन्ने चाहना उनीहरुमा छ । चुनावपछि सिंहदरबार नै गाउँ गाउँमा आइपुुग्छ भनेर झयली पनि पिटाइयो । तर उनीहरुका लागि पहिलो गाँसमै ढुंगा लाग्यो स्थानीय तहमा काम गर्ने कर्मचारी नभएर । अनि बल्ल तल्ल गरेका एकाध निर्णयहरु पनि सरकारी आदेशले बदरभागी बनाइएर । निकै पेचिलो बनेको कर्मचारी समायोजनको मुुद्दा यतिबेला शिक्षा सेवाका कर्मचारीका कारण कार्यान्वयन हुन सकेन भनिन्छ । अहिलेको जल्दोबल्दो इस्यु आखिर के हो ? शिक्षा सेवामा लामो समयदेखि कार्यरत उप सचिव नगेन्द्रराज पौडेलसँग सीधारेखाका प्रधान सम्पादक घनश्यामसागर पन्तले गरेको कुराकानीका केही अंश:  अन्तर्वार्तामा स्वागत छ । धन्यवाद ।  अहिले चलेको समायोजन के हो ? एउटा हौवा हो यो । स्थानीय तहको निर्वाचनपश्चा